VLOEDLIJN

Amandelbloesems

2012-03-07T07:11:00.007-08:00

Zijn zoontje is zeven en een tsunami. Woesj, woesj zegt hij terwijl hij zijn rechterhand snel boven het stuur heen en weer slaat. En zijn dochter? Zijn dochter is mooi, zo mooi. Twee jaar en al zo groot. En lief, voegt hij eraan toe. Nu maakt hij met zijn gebruinde arbeidershand een sierlijk gebaar naar de hemel. Hij kijkt me even aan om mijn reactie te peilen. Zijn ogen glimmen. Dan concentreert hij zich weer op de weg. Het is een bochtig stuk asfalt door een dorp, geflankeerd door hoge witte muren. Boven de muren roze bloesems aan de dor ogende takken van amandelbomen. Ze bloeien laat dit jaar, het is een droge winter geweest. Net buiten het dorp slaat hij de zonneklep van zijn auto naar beneden. Aan de binnenkant heeft hij een pasfoto geplakt. Op de wat verbleekte foto een vrouw met kort donker haar, een roze blouse. En grote donkere ogen. Zijn esposa. Weer kijkt hij even opzij.

elke golf

richt zich even op –

duinenrij

Eiland

2012-03-05T12:01:00.005-08:00

De taxichauffeur vertelt: toen ik zo’n klein jongetje was, hij houdt zijn hand ongeveer 1 meter en 20 centimeter boven het asfalt, moest ik mijn vader helpen met bananen sjouwen. Van daar, hij wijst naar een plantage ver beneden ons, naar daar, hij wijst een tweede plantage aan, verderop langs de kust, aan het einde van een zwarte stroom gestolde lava.

Onderweg toetert hij drie keer als we , in een scherpe bocht bergopwaarts, zijn huis en dat van zijn vrouw en twee kinderen passeren.

bergdorp

een oude vrouw

in een 4 x 4

Void

2012-02-24T23:19:00.006-08:00

This morning the second baby pigeon had also disappeared. What was left was the nest. Some brittle branches, held together by dried bird droppings. And the silence.
Now, in the afternoon, the parents are crouching on the balcony rail. Their plumage fluffed up. Out of sadness, I imagine. And, against their better judgment, waiting. But likely it’s because of the cutting north wind.

shreds of clouds -

an old man waits
for his dog

Published in: Haibun Today Vol. 6 Nr. 1 March 2012

Messages from the past

2012-02-22T09:27:00.012-08:00

Review in Modern haiku 43.1 (V.S.): "Brouwer has been self-publishing mini-chapbooks and broadsheets in Dutch and submitting haiku and haibun in English to Web journals since 2009. His rise to prominence has been not much short of meteoric. This tiny book reveals why."

Christmas tree-
every year a little higher
her paper angel

Deze verzameling van 66 haiku (een selectie uit 3 jaar haiku schrijven) en 5 haibun is tweetalig en de vijfde titel in de internationale serie van de uitgeverij uit Den Bosch. Vele haiku zijn al eerder verschenen in de uitgaven van De Oude Zeeman en in tijdschriften in binnen- en buitenland.

Vormgeving en omslag: Max Verhart

Vertalingen: Brouwer/ Verhart/ Darlington

Formaat: 7,5 x 10,5 cm
Full Color stofomslag
Gebonden met cahiersteek
Prijs: € 8,00 excl. porto
Te bestellen via:
http://haikuschrijverke.nl/index.php?option=com_content&view=article&id=65&Itemid=57

Tobacco Road

2012-02-21T23:54:00.003-08:00

Twee stukjes op de site van Curtis Dunlap (Blogging Along Tobacco Road):

http://tobaccoroadpoet.blogspot.com/2010/03/poets-and-poems-bouwe-brouwer.html

http://tobaccoroadpoet.blogspot.com/2012/01/bouwe-brouwer-three-questions.html

Ook leuk is de nieuwe site van Curtis over lekker eten en poëzie: http://www.frugalpoet.com/

Red Moon Anthology 2011

2012-02-16T05:13:00.005-08:00

De nieuwe Red Moon Anthology is uit. In deze bundel staan een haibun van mijn hand getiteld "Wasteland" (zie op deze blog onder de label English) en de volgende haiku:

winter night

slowly the snow takes over

the conversation

winteravond
langzaam neemt de sneeuw
het gesprek over

Eerder gepubliceerd in: Bouwe Brouwer: berichten uit het verleden / messages from te past. 't Schrijverke, Den Bosch (Netherlands) 2011
http://haikuschrijverke.nl/index.php?option=com_content&view=article&id=159&Itemid=57

The Red Moon Anthology series is a celebration of the best haiku and related work published in English around the world each calendar year. carving darkness is the fifteenth volume of this most decorated series in haiku history, featuring 146 poems, 16 linked forms and 6 essays of criticism and analysis, as selected by 11 of the best haiku poets in world.

www.redmoonpress.com

Flat

2012-02-16T04:44:00.002-08:00

Hong Kong. Drie flatgebouwen. Ze staan in de vorm van een reusachtige U. Duizenden tonnen staal en beton vormen verdieping na verdieping, woonplekken voor mens en duif. Lijntjes was, potplanten en tuinmeubilair zijn de stille getuigen van de levens die zich hier afspelen. Hoog vanuit de lucht, door de ochtendnevel, lijken de kolossen op een verlaten ruïne.

Ze zitten naast elkaar op een geïmproviseerd bankje. Het uitzicht vanaf het balkon vult zich langzaam met de schemering. Het beton onder hun blote voeten laat onmerkbaar de warmte van de dag los. Tussen hun in twee dunne laagjes stof. En de zure frisse geur van een citronella kaars.

hete zomernacht -

heel even verlicht

de koelkast de keuken

November rain

2012-02-15T10:41:00.004-08:00

November rain -

the fence

around the ruin

novemberregen -

het hek

om de ruïne

3rd place IHS International Haiku Competition : http://irishhaiku.webs.com/haikucompetition.htm

Published in: Seizoensboekje 3/11 Herfst, Marginale Uitgeverij De Oude Zeeman. Emmeloord 2011: http://aandevloedlijn.blogspot.com/p/marginale-uitgeverij-de-oude-zeeman.html

Dawn

2012-02-15T10:34:00.006-08:00

dawn -

winter light slides into
my slippers

dageraad -

winterlicht glijdt

mijn slippers in

3rd place Polish International Haiku Competition 2011: http://polish.international.competition.haiku.pl/results.php

Published in: Bouwe Brouwer: berichten uit het verleden / messages from te past. 't Schrijverke, Den Bosch (Netherlands) 2011
http://haikuschrijverke.nl/index.php?option=com_content&view=article&id=159&Itemid=57

Poolster

2012-02-12T07:57:00.000-08:00

Ze hebben een beo, mijn oom en tante. Eentje die kan praten. Een grote zwarte vogel in een metalen kooi. Maar nu ik op bezoek ben zegt hij niets. De kooi staat in de gang.

De grote leren hoekbank in de huiskamer zit vol visite. Ik zie alleen hun benen. Ik ben verlegen. Iemand zegt: “hij is verlegen”.

poolster –

deze en die kant op draaiend

eenden op de vijver

Windstil

2011-12-24T00:45:00.000-08:00

Er fladderen jonge vogels in de heg. Ik kan niet goed zien wat voor vogels het zijn. De heg is dicht begroeid. Ik zie alleen het gefladder en af en toe een flits wit tussen een wirwar van twijgen. De heg staat langs een zanderig pad in een landelijk stuk van Suffolk, Engeland. Aan weerszijden van het pad lijken zon beschenen graanvelden over de heuvels te rollen.

Ons kampeerveld ligt naast een klein dorpje, het is één straat lang. Ik ben het eerste het beste zandpad vanaf de doorlopende weg ingeslagen en volg het nu tussen de velden door. Langs het pad staan grote bossen knikkende distels. Het pluis dat uit de bloemen barst staat op het punt om van de planten weg te zweven. Het is windstil. Midden op het pad ligt het lijk van een torenvalk. De kop weggevreten, de torso nog intact. Ooit las ik: als er evenveel vleeseters zouden zijn als planteneters, dan zouden er al snel geen planteneters meer over zijn. De vleeseters zouden dood gaan van de honger.

mijn koffie

op de kampeertafel

de regen nam hem mee

Klompen

2011-12-23T07:11:00.000-08:00

Het pad naar school ligt er verblindend wit bij in de ochtendzon. Vannacht is er een vers pak sneeuw gevallen. Hij loopt op klompen. Zijn gespleten rechterklomp wordt bijeen gehouden door een stuk ijzerdraad. Het draad is om de klomp gewikkeld en de uiteinden zijn een paar maal om elkaar heen gedraaid. Het zijn boerenklompen, geel en beschilderd met een rood en zwart motief op de wreven. Sommige kinderen op zijn school noemen hem Bartje (of misschien is dat maar één maal gebeurd). Niemand op school draagt klompen. Terwijl hij het pad afwandelt blijft er bij elke stap een laagje sneeuw onder zijn klompen plakken. Op deze manier wordt hij stap voor stap groter. Zo zal hij het schoolplein opstappen. Zeker 5 centimeter langer.

wilde ganzen –

een jeugdboek

herlezen

Ronde twee

2011-12-09T08:53:00.001-08:00

Op 9 september 1942 werd het laatste zeewater tussen de dijken weggepompt. Wat achterbleef was een polder met vruchtbare landbouwgrond.

Zijn banden knarsen over het zandpad. Knarsen over de vele twijgjes waarmee

het zandpad bezaait is. Klapperend rammelt de vettige fietsketting vlak langs zijn witte sportsokken. (Even ziet hij door een open stuk in het bos de vers geploegde aarde van uitgestrekte akkers liggen. Donkere vorens doorspekt met kleine witte schelpjes.) Dan het geluid van zijn banden op bolle kinderkopjes. Eerst langs een blok rijtjeshuizen. Daarna langs de metaalwerkplaats. Het ruikt er naar olie, benzine en smeervet, met achter die geuren verstopt een vleugje kippenstront. Via een stuk verweert en pokdalig asfalt rijdt hij verder naar de vaart. Een brug lang weerkaatst het geluid van zijn voortsnellende jongensfiets over het wateroppervlak.

Na de brug weer het geluid van kinderkopjes. Ditmaal bemost. Voorzichtig snijdt hij de bocht aan, het mos is nog nat van de dauw. Even stopt hij met trappen.

Nu nog rechtdoor over het laantje, zo snel als hij kan. Door de schaduw van

grote zomereiken. Stoepje op, grasveldje over. En achter de moestuintjes van

het dorp langs schiet hij weer terug het bos in. Ronde twee.
Het is etenstijd als hij terug is bij het huis van zijn oma.

elke zondag
naar de kerk, voor de zonden
van zijn moeder

Wasteland

2011-12-05T23:59:00.001-08:00

He has just returned from his latest mission. Two months in Iraq. Rather boring,

there wasn’t much to do.

“We were on radar watch. So we put a game console below the radar screen,

which we would play on. A war game..”

I count the times he blinks during the conversation. Four times.

wasteland --

left behind on the field

a crown of daisies

Published in:

Whirligig Vol. II/2 November 2011

Carving Darkness - The Red Moon Anthology 2011 - www.redmoonpress.com

Without a sound

2011-12-05T13:01:00.003-08:00

I am watching some footage of my grandma. Of my grandma’s hands. There is no sound, just the image. The hands are knitting. Without a sound the needles tick and the knitting invisibly grows. My grandma had smooth hands, wrinkled, yes, but like they were polished. Embalmed. Vulnerable hands, the smallest collision caused a bruise. Through the window, past the plastic plants on the windowsill, winter light enters. The light of just another Sunday morning.

December morning

her cardigan well fastened

one button too high

Published in:

Whirligig Vol. II/1 May 2011

Ford Capri

2011-12-05T12:57:00.000-08:00

It snowed last night. Piled up ice crystals have raised the gallery railing’s height by four inches. At the spot where i just put my hands two dents have come into being. I’m looking down from the third floor and i can see the orange rectangle that our Ford Capri has become. The car has been cleared of snow, so maybe my dad is in the car already. While i’m trying to make a snowball, the mittens attached by strings to my coat sway to and fro. I release the ball above the car’s hood. Over my head a woman’s voice resounds.

New year’s morning

an eagle’s

slow circling

Published in:

Contemporary Haibun Online

July 1, 2011 - Vol. 7 No. 2

http://contemporaryhaibunonline.com/pages72/Brouwer_FordCapri.html

Wereldontvanger

2011-11-28T09:07:00.001-08:00

De reis voert ons verder over een bergpas. Op de top staat een lemen hut met een dak van tinnen golfplaten. Op het muurtje naast de hut liggen op een donkerrood kleed fossielen, mineralen, stenen en sieraden uitgestald. Geduldig staat een donkere man naast zijn koopwaar. Vanachter zijn zonnebril slaat hij onze bewegingen gade. Hoeveel toeristenbusjes zou hij deze dag al hebben zien passeren, hoeveel zullen er nog komen. Voorbij deze geïmproviseerde kraam een vergezicht. Een rots- en zandlandschap opgebouwd uit vele schakeringen rood, oranje, geel en bruin, met daarboven een diepblauwe heldere lucht. Vanuit onze wereldontvanger klinkt: ‘In Belgrado is het al weken erg heet. Een vrouw uit die stad kon er niet meer tegen. Ze nam een overdosis pijnstillers en nam plaats in de vrieskist, alwaar ze enkele dagen later werd gevonden.’

Het landschap lijkt op het eerste gezicht eentonig, maar niets is minder waar. Elke bocht brengt een nieuwe nuance of lichtval. Het ritme van het universele wordt een mantra. De zon een mandala. Innerlijke grenzen vervagen.

zonder voetsporen

door mijn voetspoor

stappen de mieren

Schetsboek

2011-11-25T22:37:00.000-08:00

Diep donkere bospartijen. Boomstammen uitgevreten door het tegenlicht. Telefoonpaalsilhouetten. Schaduwen vormen. Creëren ruimte. Maar ook het donker zelf bevat ruimte. Glimmend zwarte rotspartijen waar bruisend water wit tegenaan slaat. Wit, als het wit van tekenpapier, onaangeraakt, vorm gegeven door het zwart van grafiet. Ik slijp met een afbreekmesje de punt van mijn tekenstift. Een tekening over twee pagina’s waarbij het grijs zich lijkt op te hopen in de vouw van het schetsboek.

schemering –

de sneeuw op de tuinlantaarn

licht op

Vloedlijn

2011-11-25T22:30:00.000-08:00

Ik volg graag de vloedlijn om te kijken wat er aanspoelt. De vloedlijn als immer verschuivende grens tussen het bewuste, het land, en het onderbewuste, de zee. In het ondiepe water is de bodem nog zichtbaar. Stap erin, beweeg en het water vertroebelt. Een moment stilstaan brengt de zanddeeltjes weer tot rust. Verder de zee in waden vraagt een groter vertrouwen op de tastzin van de voetzolen. Totdat de bodem wegvalt en je drijft.

Een terugkerende droom. Ik sta in het hoge gras en kijk naar een huis op een heuvel. Het is gemaakt van donkerbruin hout, grote onbewerkte planken. Achter het huis vandaan valt het warme licht van een late zomeravond over de boomgaard op de heuvel. Lange stralen die een warme waas verspreiden over alle boompjes. Zelfs de schaduwen lijken te gloeien. Links van mij een bosrand, met donkergroen loof. In mijn hoofd even de vraag wat er achter de heuveltop zou zijn. Een vraag even ongrijpbaar als het wisselen van de seizoenen, het ruisen van de zee.

herinneringen –

het roet

op de dakpannen

Veldwachter

2011-11-24T04:38:00.000-08:00

… de konijnenstrik bestaat omwille van het konijn. Als het konijn gevangen is, dan kun je de strik vergeten.*

Het heeft ruim een jaar geduurd voordat de hangplant de grond raakte. Nu ik hem snoei komt daar weer de foto van mijn grootouders tevoorschijn. Samen op de bank, in sepia. Mijn grootvader heeft borstelige wenkbrauwen, draagt een geruit overhemd en heeft het haar glad naar achteren gekamd. Hij was een veldwachter. Altijd op pad. Altijd onderweg. Zijn vrouw houdt hem stevig vast. Met haar armen en haar blik.

de weg vragen

een boer wijst

naar de horizon

*Zhuang Zi, de volledige geschriften. Vertaald door Kristofer Schipper. Uitgeverij Rubenstein, Amsterdam 2010.

Klinkerweg

2011-11-12T08:53:00.000-08:00

Wat was er dan voor die oerknal? Het antwoord is dat die vraag niet klopt. Je kunt niet vragen wat er voor die oerknal was, want die vraag impliceert dat er wel tijd was voordat het heelal ontstond. En dat is niet zo. De tijd ontstond ook bij die oerknal. De oerknal was het begin van de ruimte en tijd en materie en energie. En als er geen tijd was heeft het begrip voor ook geen betekenis.*

Onze ontmoeting vond plaats op een koude decemberavond. We hadden elkaar bijna tien jaar niet meer gezien en boven een kop tomatensoep probeerden we elkaars geschiedenis te ontrafelen. We stelden elkaar met nieuwsgierige ogen schoorvoetend vragen. En af en toe was er een lichaamstaal die zichzelf versprak.

Nu, een jaar later, fietsen we door een heldere winternacht . Ze heeft haar armen stevig om mijn middel geslagen en vertelt me iets vanaf de bagagedrager. Haar stem trilt. Ik vraag of ze het koud heeft. Maar we rijden over een klinkerweg.

speldengaatjes

in onze routekaart –

sterrenhemel

Foto: Anita Waiboer

* Evoluerend Heelal – Govert Schilling

Schemerlampje

2011-11-10T04:54:00.000-08:00

“Mijn schoonvader had een schemerlampje dat niet helemaal goed bleef staan. Hij heeft toen de voet van de lamp met lijm ingesmeerd en het geval op de videorecorder vastgeplakt. Dit werkte ook nog eens ruimtebesparend”

Ik kan er om lachen, om deze anekdote. Maar het wekt bij mij ook wrevel op. Ik zou graag willen denken dat ik een estheet ben.

Op een groot aantal van de cd’s die ik van mijn vader heb geleend zitten stickertjes. Op het hoesje, in de hoek. Het zijn letters en cijfers. Afkomstig van de stickervelletjes die in de jaren 80 en 90 bij VHS-banden ingesloten zaten. Die heeft hij dus al die tijd bewaard. Ik probeer er een systeem in te ontdekken. Dat lukt me niet. Wat me wel lukt is een glimlach.

voor de deur

van de designerwinkel

een boom in knop

Broze takjes

2011-11-09T05:58:00.000-08:00

Vanmorgen was ook het tweede duivenjong verdwenen. Wat achterbleef was het nest. Wat broze takjes bijeen gehouden door verdroogde vogelpoep. En de stilte.

Nu, ’s middags, zit het ouderpaar wat ineen gedoken op de balkonreling. Met een opgebold verenpak. Van verdriet beeld ik me in. Een tegen beter weten in wachten op. Maar waarschijnlijk is het vanwege de schrale noordenwind.

de oude man

houdt zijn pas in

voor zijn oude hond

Heelal

2011-11-08T07:23:00.000-08:00

Want als je denkt dat de oerknal een explosie ergens in de ruimte is, dan maak je een denkfout. Het is niet zo dat er al ruimte was waarin de oerknal plaatsvond, nee de oerknal was de wording van de ruimte. De uitdijing van het heelal is niet de beweging van materie door de ruimte, maar het is de uitdijing van de ruimte zelf.*

Ik leg het boek opengeslagen en met de bladspiegel naar beneden op de bank en stap het balkon op. Een overbuurvrouw tuurt de schemerige hemel in. Behalve een auto op een ver zandpad en de zacht wuivende bomen is er geen beweging. Na een moment van stilte hoor ik opeens de merels fluiten.

in een duinbosje

zingt een vogel alsof

ik er niet ben

* Evoluerend Heelal – Govert Schilling

Madelieven

2011-11-07T10:25:00.000-08:00

We zijn een dagje op het platteland. Zijn zoontje staat op een veldje naast de houten schuur tegenover de dorpskerk. Een veldje met hier en daar verspreidt nog wat madelieven. Een pastorale scene is het. “Mooie bloemetjes” mompelt het jongetje en bijna tegelijkertijd stampt hij op de plantjes. Dan tilt hij voorzichtig zijn voet weer op, de bloemstelen veren langzaam weer omhoog. Nogmaals stampt hij. En nog een keer. Weer veren de bloemen terug.

(Gefilterd door het heldergroene loof van platanen schiet het zonlicht in flitsen over het vooruit. Mijn vader, toen nog met een donkere volle baard, zit achter het stuur. Tussen mijn voeten, op de rubberen automat, ligt een rugtas met daarin een badhanddoek, een natte zwembroek en een lege frisdrankfles. Mijn vingertoppen zitten vol rimpelingen. Zoals die van het zwembadwater waarin ik een lange zomermiddag heb doorgebracht.)

Op weg naar huis staan we vast in een file. We delen de zonsondergang.

oude laan

tussen elk bomenpaar

een ander vergezicht

Foto: Anita Waiboer

Muntplant

2011-11-07T10:21:00.001-08:00

Ik verpot de muntplant. Zij zegt geen ja, zegt geen nee. Ze geeft, bij elke aanraking, eenzelfde antwoord: een frisse muntgeur. Of het nu de ruwe hand van een peuter is of de zachte hand van een snoeiende tuinman, steeds weer hetzelfde antwoord. Mijn muntplant is een Boeddha.

dwarrelend blad –

starend naar een vast punt

de tuinkabouter

Gestold

2011-11-04T10:13:00.000-07:00

De oude zeeman heeft de fiets van zijn moeder, merk: Locomotief, doormidden gezaagd. (Hij heeft twee vrouwen verloren in zijn leven: zijn moeder en zijn echtgenote.) Nu probeert hij van twee damesfietsen één herenfiets te maken.

De beide stukken passen niet helemaal. Twee korte metalen buisjes overbruggen het verschil. Hij last ze vast. Gebogen, met zijn gezicht verborgen achter de laskap kijkt hij naar de lasnaad. Wat in een blauwe hitte vloeibaar wordt, gloeit nog even oranje na en stolt tot hard metaal.

De pijn in zijn onderrug is zeurend.

boodschappen doen –

haar oude fietstassen

dragen zijn spullen

Pieteke Pieteke

2011-11-03T05:18:00.000-07:00

“Pieteke, Pieteke” roept ze tegen de vogel. De blauwe parkiet vliegt opgewonden heen en weer in de kooi. Hij heet geen Pieteke. Hij heeft geen naam. “Pieteke, Pieteke” roept ze weer. (Dat deed ze ook altijd tegen de gele kanarie, de vorige bewoner van de kooi.)

rusthuisterras

ze deelt haar tafel

met een musje

Italiaans ijs

2011-11-02T08:16:00.000-07:00

De dichter ligt op zijn bed, twee kussen onder het achterhoofd. Naast hem ligt zijn kat. Met zachte slagen aait hij het dier. Ze liggen voor een groot venster in het herenhuis gesponnen in een web van herfstlicht.

Zou deze man begraven kunnen worden op het Cimitero di San Michele voor de kust van Venetië? Deze begraafplaats op het gelijknamige eiland zag ik liggen als een ommuurde doodsark in het gekartelde water van de Laguna Veneta in het najaar van 2002. (Op de oever tegenover het eiland at ik met M. het lekkerste perzikijsje dat ik ooit heb gegeten.) Een begraafplaats op zee, maar ook weer niet te ver uit de kust. Voor schrijvers met vrees voor de diepte, beeld ik me in.

Boven een Italiaans ijsje vallen haar tranen. Ze heeft twee dagen vrij en geen afspraken staan. Ze weet niet hoe ze die dagen moet vullen. Als ze ’s morgens niet gelijk iets te doen heeft dan wordt het alleen maar erger. Dat denken aan wat anderen doen.

rijp op de vorens

tot aan het verdwijnpunt –

dageraad

Wildpark

2011-10-30T12:11:00.000-07:00

Op de deur van de coupé is een woord aangebracht. Ingekrast. Waarschijnlijk met een sleutel.

Achter mij krijgen twee mannen ruzie. Er wordt geduwd, er klinkt een harde schreeuw. Eén van de twee stapt boos de coupé uit het perron op. Even later rijden we weer.

Buiten de stad ligt een natuurgebied. Ik kijk naar het gemoedelijke grazen van een kudde hooglanders. Het jongste dochtertje van een gezin tegenover mij kijkt naar buiten en vraagt: is dit de wildernis?

wildpark

hij opent het ijsje

met zijn tanden

Roofje pulken

2011-10-30T10:00:00.000-07:00

Muggen zwermen op ooghoogte. Een groep scholieren steekt de weg over.

Ik pulk een roofje. Het roze vlees krult omhoog, als gestoken door woorden.
Verderop een jong stel met een vechthond. Vader legt voorzichtig zijn dochtertje in de buggy terwijl de hond hijgend rondjes om de wielen trekt.
In de kalmte rondom landt, met een korte zoem, een wesp op één van de gevallen vruchten aan de voet van een boom.
Het hout van het parkbankje waarop ik zit, is ondanks de nazomerzon, de hele dag nat gebleven.
Nu moet ook het laatste transparante velletje eraf. Tot op het vlees (een druppel bloed).

burenruzie -

het monotone zoemen

van de stofzuiger

IJsblokjes

2011-10-30T07:53:00.000-07:00

Ik loop naar de balkonreling en leun zo ver mogelijk naar voren. Twee benen, licht gebruind liggen op een stretcher. Op het balkon ligt kunstgras en er staat een wit wasrekje met drogend ondergoed. Het is stil en even vult de lucht zich met het getinkel van ijsblokjes in een glas. Het wordt gevolgd door het geluid van het omslaan van een bladzijde. Meer kom ik niet te weten. Ze is weinig thuis.

Ik kom haar tegen in het trappenhuis. Ze draagt twee verhuisdozen. Ze heeft haar leven ingepakt. Eén van de flappen van de bovenste doos staat open. Ik zie een stukje van een grijze deken en een gebloemde vaas. In het passeren lacht ze. Ik lach terug.

kersenbloesems

vullen de boom

legen hem

Chocolade croissantje

2011-10-30T07:35:00.000-07:00

“ We hebben ook vleermuizen gezien” roept ze. “ Ik ook!” zegt haar zusje die wat naar voren schuifelt om beter in beeld te komen. “ En we zijn in een kasteel geweest. (Kasteel) En een kapot kasteel. Daar was het heel donker. (Donker) Er waren geitenkeutels. En kijk!” ze trekt met haar wijsvinger haar onderlip naar beneden. (Tsja, er missen er al een heleboel. Welke was ze nou ook alweer kwijt voor de vakantie?) “Met een chocolade croissantje!” vertelt ze. “ Ja”, zegt haar moeder, “hebben we de hele vakantie stokbrood gegeten, maar niks hoor. En dan op de terugreis met een chocolade croissantje.” “En ik heb een heleboel snoepjes gegeten.” (Snoep) Uit een zilverkleurig speelgoedhandtasje pulkt ze een stapeltje gekleurde snoeppapiertjes. “ Ik heb ze ook gegeten hoor. Framboos” roept haar zusje met een grote lach. “En we hebben gezwommen. (Gezwommen) In een groot binnenzwembad” . Ik kijk naar de buggy waarin het jongere broertje zit. Hij herhaalt steeds de woorden van zijn grote zus. “ Zwembad” mompelt hij met een lachje.

omvergegooid

door een golf, begint het jongetje

te huilen

Lenteregen

2011-10-28T01:37:00.001-07:00

De laatste tijd gebeurt het dat, als ik iets van het wasbakplankje af wil pakken, ik iets anders omver gooi. Of van het plankje af tik. Voorwerpen die er voorheen niet stonden. Zo gebruik ik zelf altijd tandenstokers, maar nu drijft er toch echt een doosje flosdraad in de scheerzeepsop. Gisteren was het een haarelastiekje dat bijna geruisloos uit het niets op de grond viel. Bijna geruisloos. Die veranderingen.

lenteregen

opgerold onder mijn kussen

haar slaapshirt

Regenboog

2011-10-27T08:28:00.001-07:00

We zitten op een stil terras aan het water. Ik lees: Buurlanden lagen op gezichtsafstand van elkaar zodat ze wederzijds de honden konden horen blaffen en de hanen kraaien. Maar ondanks dat gingen de inwoners nooit van hun leven bij elkaar op bezoek.*

Als ik opkijk zie ik haar naar de golven kijken die zachtjes stukslaan op de beschoeiing.

Over de terrastafel loopt een mier. Met nerveuze bewegingen verkent zij het witgelakte tafelblad en een schijnbaar onoverbrugbaar plasje regen.

“Ik zou nooit op een boot kunnen wonen” zegt ze. “Een zeeman deed dat vroeger ook niet. Zijn gezin woonde in een huisje aan wal. Als hij niet aan het werk was, dan woonde hij daar.”

regenboog

ze ruikt naar ik weet niet welke

fles uit de douche

*Zhuang Zi, de volledige geschriften. Vertaald door Kristofer Schipper. Uitgeverij Rubenstein, Amsterdam 2010.

Dageraad

2011-10-27T08:27:00.000-07:00

Dageraad. Een vrouw snelt mij voorbij over het nog vochtige pad. Ze draagt een karmozijnrood shirt. En een rode joggingbroek waarboven nog net de rand van een witte string op haar bleke onderrug te zien is. Haar piekharen zijn kort en geblondeerd. Vanuit het blauw van haar oogschaduw rollen tranen over haar wangen. Met één hand probeert ze de tranen tegen te houden, haar andere hand heeft ze aan het fietsstuur. Terwijl ze de hoek om slaat lossen hoog boven ons de laatste flarden van de nacht op.

iemand groeten

iemand anders

groet terug

Pazinski

2011-10-27T08:25:00.001-07:00

De monteur heet Iwan. Een nog jonge al kalende kerel Zijn zinsbouw is voortreffelijk, zijn articulatie zeer precies. Hij zegt meneer, mevrouw, komt snel ter zake.

Nagele in de jaren zestig, het dorp waarin mijn vader opgroeide. Pazinski is de plaatselijke witgoedhandelaar. Zijn favoriete uitspraak: Ganz kaputt, kann nicht gemacht werden. Woorden die ik mijn vader menigmaal heb horen uitspreken wanneer hij zich weer eens boog over een kapot stuk speelgoed van mij.

De monteur heeft de reparatie in een handomdraai volbracht en verdwijnt na een paar snelle teugen koffie weer de ochtend in.

verhuizen

de gaten opvullen

van anderen

Ford Capri

2011-10-27T08:24:00.000-07:00

Het sneeuwde vannacht. Opgestapelde ijskristallen hebben de galerijreling 10 cm hoger gemaakt. Waar ik net mijn handen heb neergezet zijn er twee deuken ontstaan. Ik kijk van drie hoog omlaag en zie de grote oranje rechthoek die onze Ford Capri is geworden. Hij is sneeuwvrij gemaakt, dus misschien zit mijn vader al in de auto. De wanten die met een touwtje aan mijn jas vastzitten, bungelen heen en weer terwijl ik een sneeuwbal probeer te maken. Ik laat de bal los boven de motorkap. Boven mijn hoofd klinkt een vrouwenstem.

nieuwjaarsochtend

het trage cirkelen

van een adelaar

published in:

Contemporary Haibun Online

July 1, 2011 - Vol. 7 No. 2

http://contemporaryhaibunonline.com/pages72/Brouwer_FordCapri.html

and:
Vuursteen: Tijdschrift voor haiku, senryu en tanka - winter 2011

Gemurmel - Kijkduin

2011-10-27T08:18:00.001-07:00

Een overdekt terras op de boulevard. Plastic wanden houden een zwakke Oostenwind buiten. Op ons tafeltje binnen verbrandt een waxinelichtje zijn laatste vet. Twee mannen tegenover ons, een jaar of vijftig oud, praten over films. Het lichaam van de ene man vult zijn stoel tot aan de randen en er iets overheen. Voor het oog van een ober stoot een grijze dame vinnig haar bejaarde man aan. Ze wil een bestelling plaatsen. Haar man staart naar de zee. De golven richten zich pas vlak voor het strand een decimeter op om dan met een zacht gemurmel weer te verdwijnen in zichzelf. In een ander. De plastic wanden geven de Oostenwind een stem.

sterrenhemel

witte schelpen tot waar de zee

is geweest

Twee vliegers - Scheveningen

2011-10-27T08:16:00.001-07:00

Naast het strandterras ligt een grote zandberg waarop kinderen van verschillende leeftijden en families spelen. Soms samen, soms alleen.

Er wordt kennis gemaakt. Er worden plannen gesmeed. Wie er het eerste boven is! Samen een kuil graven. Van gevonden stukken hout, een kapot schepje en een stuk transparant plastic wordt een hekje gebouwd. Even later is het plastic een wapperende vaandel in de lentezon.
De zijkant van de berg wordt glad gemaakt. Een jongen rolt van de berg af. Andere kinderen volgen, waaronder een peuter met blonde krullen. Na drie trage slagen kijkt hij verbaast om zich heen en probeert dan het zand weer uit zijn haren te krijgen.
Een meisje helpt haar broertje de heuvel op. Afval uit de zee wordt een kunstwerk, touwtje springen met een oud lint.

Twee vliegers hangen stil boven het kalme geroezemoes.

…..

Franse straaljagers vliegen boven de Libische kust. Aan een muur in een huis in Benghazi hangen foto’s van zonen.

…..

Een jongetje gebruikt zijn schep als een peddel in een denkbeeldige schuit van strandzand.

dageraad

aangespoeld hout

van een ver kampvuur

Braakland

2011-10-27T08:14:00.001-07:00

Hij is net terug van zijn laatste uitzending. Twee maanden in Irak. Nogal saai, er was niet veel te doen. “ We hadden radarwacht en onder het scherm hebben we toen maar een spelcomputer neergezet. En daar speelden we dan op. Een oorlogsspel.” Ik tel het aantal maal dat hij tijdens het gesprek met zijn ogen knippert. Vier keer.

braakland

achtergebleven in het gras

een kroon van madelieven

Gepubliceerd in:

Whirligig Vol. II/2 November 2011

Geluidloos

2011-10-27T08:08:00.000-07:00

Ik bekijk een filmpje van mijn oma. Van de handen van mijn oma. Er is geen geluid, alleen beeld. De handen breien. Geluidloos tikken de naalden en het breiwerkje wordt onzichtbaar groter. Mijn oma had gladde handen, wel gerimpeld, maar alsof ze gepolijst waren. Gebalsemd. Kwetsbare handen, bij de kleinste botsing was er een blauwe plek. Door het raam, langs de plastic plantjes in de vensterbank, valt winterlicht. Het licht van zomaar een zondagochtend.

decembermorgen

haar vest goed dichtgeknoopt

één knoop te hoog

Published in:

Whirligig Vol. II/1 Mei 2011

Oostenwind - Nieuw Zeeland

2011-10-27T08:01:00.000-07:00

Vanaf een duintop

de zee, horizon en lucht

ineen zien vloeien;

dit moment, nergens is het

eenzamer dan in mijzelf.

Simon Buschman

“Coromandel beaches are among New Zealands best … some of the finest coastal scenery … the road leads over a headland with fine views of Sandy Bay...” Zo staat het beschreven in mijn reisgids. Sandy Bay lijkt mij de ideale plek om in afzondering de immense diepte van de natuur te ervaren.

Ik sta in een tot herberg omgebouwde boerenschuur. De eigenaresse heeft me binnengelaten en is net vertrokken. Er is een keukenblok met daarnaast een grote houten tafel. Verder zijn er veel bedden. Ze zijn opgemaakt met een grote verscheidenheid aan beddengoed: dekens, gehaakte spreien, quilts, slaapzakken, plaids, doeken. Het heeft me veel moeite gekost om hier te komen. Er wonen weinig mensen in deze heuvels, een lift krijgen is lastig.

Nevelflarden glijden over de heuvelrug achter de herberg. Een late namiddagzon breekt door het wolkendek, flarden hemel liggen in de geul die over het strand in de richting van de zee loopt. Het strand is verlaten. Ver weg, op de zwarte rotsen boven de branding, de gebogen silhouetten van twee mosselzoekers. Hoog op het schrale grasland van een heuvel een schijnbaar verlaten witgeverfd zomerhuis. Eenzaamheid.

Ik loop terug naar de schuur. Het zand voelt zwaar, zwaarder dan toen ik het strand opliep. Het wordt schemerig. Als ik de lege schuur betreed ga ik aan de houten tafel zitten. Ik besef me dat ik moet kiezen uit één van de vele bedden voor de nacht. De aanblik van de keurig opgemaakte slaapplekken vergroot mijn gevoel van verlatenheid.

Er volgt een nacht met bijna koortsachtige onrust. Om iets over zes uur in de ochtend sta ik weer op het strand, ik wil weg. Aan het einde van de middag ben ik terug in de stad.

oostenwind

de flinterdunne dagen

van de kalender

reisfoto’s

ingelijst aan de wand

afstand nemen

Gepubliceerd In:

Gegeven de tijd, tanka's en schaduwsporen.

Simon Buschman en medeauteurs.

Uitgeverij De Lemmer 2011
http://www.tanka-schaduwspoor.nl

Tussen zijn spullen - Sicilië

2011-10-27T07:57:00.000-07:00

Een duinwandeling,

de wind, meedeinend helmgras,

geur van stovend zand

en dat glorieus moment:

de zee, ruisend als vanouds.

Simon Buschman

De weg voert omhoog langs een rotswand van grijsbruin graniet die hier en daar begroeid is met tanige struiken. De gonzende warmte lijkt te spreken met een stem van onophoudelijk krekelgezang. Links benadrukt een vangrail de curve van de weg. Op een aantal plekken is hij naar buiten gebogen. De poten zijn aangevreten door de zilte lucht van de zee en het asfalt rondom de poten is soms nauwelijks meer dan verpulverd steen.

Mijn vader, een zeeman, zorgde voor een opgroeien met verhalen over verre landen en vreemde havens. De zee was zijn thuisland, het schip zijn huis. Ook in de haven zelf. Alles wat hij nodig had lag in zijn hut, was zijn hut.

De zee was zijn werkplek, een rollende, deinende, soms vlakke watermassa. Een nieuwe haven zorgde voor opwinding aan boord. Waar komen we te liggen, hoe ver moeten we lopen naar de stad, wat voor mensen wonen hier?

Varend op de Middellandse Zee, onder de kust van Afrika, naar het Oosten, zag je van ver de donkere heuvels waarachter een heel continent ligt. Het maakte nieuwsgierig.

Van mijn vader heb ik leren staren in de verte.

De weg draait naar beneden en aan het einde schittert een haven. De zon die zorgt voor een drukkende hitte ligt tegelijkertijd versnipperd in de havenmond. Voor mij houdt daar de wereld op. Alles voorbij de havenmond is gedachte. Een concept waarin water, wolken en licht in steeds weer nieuwe gedaantes samenkomen. Soms zijn er wat meeuwen, is er een vissersbootje of containerschip.

tussen zijn spullen

ongeopende brieven

van mijn moeder

net boven

de ruisende branding uit

blaft een hond

Gepubliceerd In:

Gegeven de tijd, tanka's en schaduwsporen.

Simon Buschman en medeauteurs.

Uitgeverij De Lemmer 2011

http://www.tanka-schaduwspoor.nl

Een gebed - Barcelona

2011-10-27T07:52:00.000-07:00

Place Real in Barcelona, een plein zoals er zoveel zijn in Spanje, vierkant, omgeven door gebouwen die meestal niet meer dan drie of vier verdiepingen tellen, vaak met balkonnetjes net groot genoeg voor twee stoelen, een verdorde plant en een fles wijn.

Net uit het midden staat een drooggevallen fontein, waar groepjes backpackers loom tegenaan hangen in de schaduw van de enkele palmbomen die het plein rijk is.

A homage to Catalonia, het boek van de Engelse schrijver George Orwell leerde me dat uit dit plein, en uit La Rambla, de brede straat achter het plein, tijdens de Spaanse burgeroorlog, granieten blokken werden getrokken. Deze blokken werden gebruikt om verdedigingsmuren op te werpen voor de deuren en de ramen van de gebouwen rondom de straat en het plein. De door de rebellen bezette gebouwen.

Ik staar naar de gegroefde en versleten stenen en vraag me af wie ze na de Spaanse burgeroorlog weer heeft teruggelegd.

Kate, een meisje uit Australië, bekijkt aandachtig de lijnen in mijn handpalmen. Ze fronst. Haar blik gaat van mijn handen naar mijn ogen en weer terug. “Je hebt de handen van een oude man” zegt ze tenslotte.

Ik ben deze lente 22 jaar geworden en weet eigenlijk niet zo goed waarom ik naar Barcelona ben gekomen.

oude stadsmuur

vervaagde namen

van tieners

We drinken koffie, Kate en ik. Ze vertelt me over een Amerikaanse jongen die ze deze zomer heeft ontmoet in Fort William, Schotland. Daar beklom hij de hoogste berg van Schotland, de Ben Nevis, op blote voeten. Waarom op blote voeten? Vroeg ze hem voor vertrek. Dat doe ik voor de wereldvrede, antwoordde hij.

Het wordt schemerig op het plein. Groepjes toeristen slenteren rond op zoek naar een terras waar ze de komende uren zullen drinken, praten, lachen, eten en misschien reisverhalen zullen uitwisselen. Daarna zullen ze door de smalle straatjes aan de zijkant van het plein weer verdwijnen in de nacht. Zo gaat dat hier elke avond, een zomer lang. Een zwerver scharrelt rond de fontein en doorzoekt aandachtig de rommel achtergelaten door backpackers.

Ik neem een slok van mijn gin-tonic en bekijk, met een enigszins licht gevoel in mijn hoofd, de palmen van mijn handen.

oude stadsmuur

tussen rotsblokken

kiezelstenen

Laagwater - Suffolk

2011-10-27T07:47:00.000-07:00

weg naar de zee

huizen worden

strandhuizen

“ It’s a bit tattered and worn down” klinkt het vanuit de deuropening van het witte kustwachtershuisje. “ Just like Great Britain itself” antwoord ik, terwijl ik de camera scherp probeer te stellen op de wapperende Union Jack. De oude man lacht hartelijk en stapt met uitgestoken hand, langs twee tafeltjes waarop vaalgele, roze en witte potplanten staan, op mij af. “ Tim Miller” zegt hij, “where are you from?”.

Vanaf het kustwachtershuisje loopt een lichtbruin kiezelstrand golvend omlaag naar de zee. Op twee in blauwe overalls gestoken vissersmannen na is de kust, zo ver mijn oog reikt, verlaten. In kalme golven glijdt het water het strand op. Steeds als het zich terugtrekt is er net boven het ruisen van de branding uit een zacht getik van tegen elkaar aan slaande kiezelstenen te horen.

laagwater

het stille samentrekken

van een kwal

Standpunt - Suffolk

2011-10-27T07:39:00.001-07:00

“Je moet hier komen in februari, als het weer echt slecht is. Dan voel je pas hoe klein de mens is” verteld Tim me even later als we binnen staan. Ik bekijk met verbazing het volgepropte interieur van het voormalig kustwachtershuisje dat nog van Tim zijn vader is geweest. Overal hangen foto’s, schilderijen, ansichtkaarten en briefjes met krabbels. De tafel en het bureau zijn bezaaid met boeken, losse vellen met aantekeningen, kaartjes, plakboeken en pennen waartussen hier en daar een witte schelp ligt. Het huisje bestaat uit een aantal kleine kamertjes met houten vloer waarop vale en versleten Perzische tapijten liggen. Verder is er nog een klein keukentje, met een ouderwets stenen aanrechtblad en wasbak. Een lange dunne gebogen pijp dient als kraan. Op het aanrecht staat een gieter, ligt een harkje en een verzameling stenen en schelpen. Het huis telt twee verdiepingen, maar ik kan geen trap naar boven ontdekken tussen de vele boekenkasten die de muren bedekken.

de schrijver

we wisselen

een paar woorden

Als we afscheid nemen vraag ik of ik een foto van hem mag maken. Hij stelt zich op voor de vlaggenmast naast een oud gehavend roeibootje, iets wijdbeens, één hand in zijn zij en de andere hand, samengebald als vuist, in zijn broekzak. “Je kunt beter iets door de knieën gaan, dat is een mooier standpunt” geeft hij mij als advies mee, misschien wel als reisadvies. We schudden elkaar de hand.

Met de zee in de rug fiets ik door de wetlands terug het binnenland in. Over het licht glooiende mosgroene landschap daalt langzaam een blauwe schemering neer. In de verte zie ik langs de kant van één van de vele geulen die vanaf de zee lopen een paar witte reigers. Dichterbij hoor ik hun roep.

overtocht

het boegwater

achterlaten

Zonsondergang - Sicilië

2011-10-27T07:32:00.001-07:00

Rood nazomerlicht verspreidt zich over het betonnen plateau aan de rand van het water. Via een verchroomd trappetje kunnen de badgasten de zee instappen. Eilandjes van strandstoelen staan verspreidt op het beton. Het zijn atollen van conversatie met als verbindend element het zachte ruisen van de zee. Ergens op de rotsen achter mij zingt een eerste krekel.

snorkelen

als ik bovenkom

lachende meeuwen

Foto: Anita Waiboer

Een trage deining - Sicilië

2011-10-27T07:31:00.000-07:00

Vannacht is de wind naar het Noordwesten gedraaid waardoor de vertrouwde aanblik van een baai waarin het zeewater het strand opkabbelt is veranderd in een luidruchtig kolkende watermassa. De strakke lijn tussen de hemel en het water is veranderd in een gekartelde horizon vanwaar één grote trage deining naar het eiland rolt. De golven komen in lange lijnen de baai binnen en slaan uiteindelijk met veel geraas kapot op de rotsen onder het hotel. De hele nacht heb ik kunnen luisteren naar deze verandering.

Vanaf het hotel loopt een stenen trap de baai in. Ik slenter de brede traptreden af, met slippers en badhanddoek, om te kijken hoe het zwemplateau erbij ligt. Beneden aangekomen zie ik dat het water met tussenpozen over het beton heen kolkt. De strandwacht is druk bezig met het in elkaar klappen van de strandstoelen. Hij raadt mij af om te gaan zwemmen, “maar ik kan je niets verbieden” geeft hij aan in gebrekkig Engels. Zijn blik zegt me genoeg. Ik ga een eindje lopen.

het pad naar het dorp

een hond loopt met me op

een tuin lang

Pokhara/Geristel - Nepal

2011-10-27T07:28:00.001-07:00

Pokhara

de waardin

veegt de vloer

mist op het meer

Ik herken de weg waarop we twee dagen eerder Pokhara zijn binnengereden. We passeren het vliegveld, waar toeristen hun bagage door de berm slepen, langs een hek van kippengaas. Twintig minuten later, voorbij het vliegveld, rijden we een buitenwijk binnen. De mensen op straat staren ons na. Hier lopen geen toeristen meer.

onweer in de verte

de gepolijste stenen

in de rivier

Zo’n 40 meter voor een kruispunt stoppen we. Op het kruispunt staat een groep mannen. Onze gids stapt uit en een man met een lichtblauwe winterjas, een groezelig groene broek en rode wollen muts komt op hem aflopen. Door het vooruit zien we in stilte het betoog van onze gids.Het wordt door de man met de rode muts beantwoord met een constant nee schudden. Na enkele minuten draait de man zich om en loopt terug naar de kruising. Onze gids aarzelt even, kijkt om zich heen en loopt dan terug naar de bus. Bij het instappen vertelt hij ons wat we al wisten. We maken rechtsomkeert en rijden terug de stad in.

Geritsel

Vanuit een zijstraat loop ik naar de hoofdstraat. Er zijn geen auto’s, busjes, taxi’s, vrachtwagens of motoren te zien. Slechts een grijze nevel, met daarin een gefragmenteerde stroom van mensen te voet.

wegversperring

op de bergflank

een herdershut

Die middag zien we kinderen op crossfietsen door de hoofdstraat achter elkaar aanrijden. Een groepje jongeren speelt badminton op de middenstreep, tienermeisjes lopen ontspannen arm in arm over het verweerde asfalt. Het licht van de winterzon verspreidt zich door een laatste restje nevel. De bonte kleuren van handgeschilderde reclameborden lijken vermengd met wit. Het zachte geritsel van de vlaggetjes die boven de weg zijn gespannen geven het geheel vreemd genoeg een ontspannen vakantiegevoel. Af en toe zien we een toerist die zijn bagage door de straat sleept op weg naar het vliegveld.

Aan het eind van de middag draait een zwaar gehavende Japanse toerbus de straat in. De zilvermetalen huid is gebutst, bekrast en ingedeukt, de ramen versplinterd en gebarsten.

een heldere lucht

het voorzichtige stappen

van een reiger

Als de zon bezig is te verdwijnen achter de groene heuvels is de staking officieel tot een einde gekomen. We vertrekken over de weg naar het Zuiden.

Wolkenflarden/ Smog - Beijing

2011-10-27T07:24:00.001-07:00

Wolkenflarden

Li, onze gids, zwijgt. Hij heeft ons net medegedeeld dat het Chinese volk niet geïnteresseerd is in politiek. Ze praten er niet over. Het maakt geen deel uit van hun belevingswereld. Ze zijn geïnteresseerd in hoe ze hun levensstandaard kunnen verhogen. Alles wat ze willen is eten, een huis, wat geld, een goed leven.

zomerregens

stegen gevuld met

wolkenflarden

Het is middag. We hebben net het graf van één van de voormalige keizers van China bezocht. Deze graven, de zogenaamde Ming-graven, liggen ten Noorden van Beijing. Het zijn er erg veel. China heeft dan ook een hele lange geschiedenis van alleenheersers en het Chinese volk is weinig anders gewend. Alleenheersers dulden vaak weinig tegenspraak, hebben volgelingen nodig en Chinezen lijken het gewend te zijn om te volgen. Ze volgen de seizoenen, hun ouders, het gezin, hun baas, de keizer.

Als we door de keizerlijke poort het complex weer verlaten komt Li terug op onze vragen van die ochtend, over Mao Zedong. “Het Chinese volk vindt dat Mao veel goeds voor het land heeft gedaan. Zonder hem zouden we nu niet zijn waar we zijn, we hebben een grote economische vooruitgang doorgemaakt. Hij heeft wel wat dingen fout gedaan, maar hij heeft vooral veel goeds gebracht. Ik weet dat er in het Westen anders tegen Mao wordt aangekeken. Maar de mensen hier zien hem als de grondlegger van het nieuwe China.”

smalle marktstraten

tussen geurende kruiden

rijdt een motor

Terug in Beijing rijden we langs het plein van de hemelse vrede. Boven de poort van de hemelse vrede, de toegangspoort tot de verboden stad, hangt een meer dan levensgroot portret van Mao. Voor het mausoleum van Mao, op het midden van het plein, staat een lange rij met mensen die naar binnen willen. Zo’n rij staat er elke dag. Sommige Chinezen leggen duizenden kilometers af om het gebalsemde lichaam van de stichter van het nieuwe China van dichtbij te kunnen zien. Ik moet denken aan de studentenopstand van 1989 en de student die hier een tank tegenhield door er pontificaal voor te gaan staan. Ik voel me ver van huis.

een oude man

vliegert in het park

een lijntje omhoog

Smog

Een groezelige vierbaansweg voert tussen hoge betonnen wooncomplexen door. Het vale licht van een opkomende zon perst zich met moeite door een dikke laag smog. Het geeft de grijze stad een geelbruine gloed. De flats lijken onbewoond, maar het wasgoed dat hier en daar roerloos op de veel te kleine balkonnetjes hangt laat zien dat er mensen moeten wonen. De weg voor ons bestaat uit een bijna industriële stroom van voertuigen. Velen met geblindeerde ramen.

De kleinere straatjes tussen de flats, waarvan we af en toe een glimp vanuit ons busje opvangen, krioelen met mannen, vrouwen, kinderen, opa’s, oma’s. Er wordt druk gehandeld, gesjouwd, gegeten, gefietst, vervoert, gespeeld en gepraat. Alles lijkt te stromen, als een getijdenpoel rondom de betonnen fundamenten van de flats. De stad ademt, ondanks de smog.

vanuit de pagode

kijken naar wolkenkrabbers

treden kraken

Stoptrein - Sicilië

2011-10-27T05:43:00.000-07:00

Het is herfst en ik zit in de stoptrein van Cefalu naar Palermo. De blauwe bekleding van de stoelen is groezelig en zit vol vlekken. Het leren lusje waarmee het gordijntje, dat ook blauw is, is geknapt en hangt los voor het raam.

Zand en modder, ingelopen door vele voeten, hebben het linoleum op de vloer mat en stoffig gemaakt. In de vloer zit een uitstulping. Een vorm die niet bij het ontwerp van de trein lijkt te horen. Het is een grote spijker die in de coupevloer is geslagen. Ongeveer drie centimeter steekt nog boven de vloer uit.
Door het met modder vol gespatte raam zie ik een grijs wolkendek boven de Middellandse zee hangen en vanaf de linkerkant trekt een regenbui over het water heen. Het water, de lucht en de wolken lijken in elkaar over te lopen, te vervagen als in een Rothko schilderij. Als je goed kijkt valt er nog een vaal geel oplichtende scheidslijn te ontdekken. Daar moet ergens de horizon zijn.
Bij het volgende station zwaait de coupédeur open en slaat tegen de spijker in de vloer aan. Het is een deurstop.

gebroken glas

bovenop een muur –

onbekende stad

Twee dagen later, in het vliegtuig van Palermo naar Rome. Ik staar naar buiten, naar het diep glasachtige blauw van de Middellandse zee en ik zie hoe de schaduw van ons vliegtuig er overheen glijdt. Als mijn blik zich weer naar het interieur van ons toestel beweegt valt hij op de panelen boven het raampje. Er staat iets op geschreven. Op het linkerpaneel een B, op het rechterpaneel een C en twee pijltjes. Met balpen. Rome is nog een uur vliegen.

boven de wolken

onze lunch verpakt

luchtdicht